Σαν σήμερα 24 Μαΐου: Η αγορά του Μανχάταν από αυτόχθονες – Πωλήθηκε πράγματι για 24 δολάρια η Νέα Υόρκη;

Το 1626, ο Πίτερ Μίνουιτ, αξιωματούχος της Ολλανδικής Δυτικοϊνδικής Εταιρείας και επικεφαλής της αποικίας της Νέας Ολλανδίας, φέρεται να διαπραγματεύτηκε την περίφημη «αγορά» του Μανχάταν από αυτόχθονες κατοίκους της περιοχής, που συνήθως ταυτίζονται με τους Λενάπε. Σύμφωνα με επιστολή της εποχής, οι Ολλανδοί απέκτησαν το νησί έναντι αγαθών αξίας 60 φιορινιών — ποσό που αργότερα αποδόθηκε, απλουστευτικά, ως «24 δολάρια».

Πριν γίνει ο πυρήνας της Νέας Υόρκης, το Μανχάταν ήταν το Manahatta, το «λοφώδες νησί», με δάση, αμμώδεις ακτές και πλούσια πανίδα. Οι Λενάπε ζούσαν εποχικά στην περιοχή, αξιοποιώντας τους

φυσικούς της πόρους. Το ταξίδι του Χένρι Χάντσον το 1609, για λογαριασμό των Ολλανδών, άνοιξε τον δρόμο για την ολλανδική παρουσία, καθώς η περιοχή είχε μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον λόγω της γούνας κάστορα, πολύτιμης τότε στην Ευρώπη.

Η περίφημη συναλλαγή του 1626 βασίζεται κυρίως σε επιστολή του Ολλανδού Πίτερ Σχάγκεν, σύμφωνα με την οποία οι Ολλανδοί είχαν αγοράσει το νησί «Manhattes» από τους αυτόχθονες κατοίκους έναντι 60 φιορινιών. Συμβόλαιο ή άλλο έγγραφο που να περιγράφει αναλυτικά τους όρους της συμφωνίας δεν έχει βρεθεί, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το τι ακριβώς συνέβη. Η γνωστή φράση «για 24 δολάρια» καθιερώθηκε αργότερα, κυρίως τον 19ο αιώνα, όταν τα 60 φιορίνια αποδόθηκαν σε ένα ποσό που φαινόταν εξαιρετικά μικρό. Στη λαϊκή αφήγηση, η ιστορία απλουστεύτηκε ακόμη περισσότερο, με τους αυτόχθονες να εμφανίζονται ότι πούλησαν το Μανχάταν για χάντρες και μικροαντικείμενα.

Οι σύγχρονοι ιστορικοί αντιμετωπίζουν αυτή την εκδοχή με επιφύλαξη. Τα 60 φιορίνια δεν αντιστοιχούσαν απλώς σε «24 σημερινά δολάρια», ενώ η συναλλαγή πιθανότατα περιλάμβανε εμπορεύματα, υφάσματα, εργαλεία ή άλλα αγαθά.

Ακόμη πιο σύνθετο είναι το ζήτημα της ίδιας της «πώλησης»: για τους Ολλανδούς, η συμφωνία μπορούσε να παρουσιαστεί ως απόκτηση κυριαρχίας πάνω στη γη, όμως για τους Λενάπε η έννοια της ιδιοκτησίας δεν ταυτιζόταν με την ευρωπαϊκή αντίληψη. Πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι οι αυτόχθονες πιθανότατα αντιλαμβάνονταν τέτοιες συμφωνίες ως παραχώρηση χρήσης, συνύπαρξη ή εμπορική διευθέτηση, όχι ως οριστική εκχώρηση της γης τους.

Το Μανχάταν εξελίχθηκε στη συνέχεια στο Νέο Άμστερνταμ, την ολλανδική αποικιακή εγκατάσταση που το 1664 πέρασε στους Άγγλους και μετονομάστηκε σε Νέα Υόρκη. 

 

Η ιστορία των «24 δολαρίων» επιβίωσε ως ιδρυτικός μύθος της πόλης, όμως σήμερα διαβάζεται περισσότερο ως σύμβολο της αποικιακής επέκτασης, των διαφορετικών αντιλήψεων για τη γη και της σταδιακής εκτόπισης των αυτόχθονων πληθυσμών.

Από το newsbeast