Η συζήτηση γύρω από την επαναστοχοποίηση φαρμάκων (drug repurposing) —δηλαδή τη χρήση υπαρχόντων φαρμάκων για άλλες ασθένειες— αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα στην ογκολογία.
Πρόσφατα, μια νέα μελέτη παρατήρησης με επικεφαλής τον επιδημιολόγο Νικολάς Χούλσχερ (Nicolas Hulscher) προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στο διαδίκτυο, καθώς εξέτασε τη δράση δύο γνωστών αντιπαρασιτικών ουσιών, της ιβερμεκτίνης και της μεβενδαζόλης / φενμπενδαζόλης, σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο.
Η έρευνα εστίασε σε ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκαν οι συγκεκριμένες ουσίες εκτός εγκεκριμένης ένδειξης (off-label).
Τα αποτελέσματα της μελέτης Χούλσχερ
Η μελέτη, η οποία ανέλυσε τα δεδομένα μιας ομάδας 197 καρκινοπαθών, παρουσίασε ορισμένα εντυπωσιακά στατιστικά στοιχεία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική βάση δεδομένων PubMed, καταγράφηκε ένα ποσοστό «κλινικού οφέλους» που άγγιξε το 84,4%. Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης:
- Το 32,8% των συμμετεχόντων ανέφερε πλήρη εξαφάνιση των ενδείξεων της νόσου (No Evidence of Disease).
- Το 15,6% παρουσίασε μερική συρρίκνωση και υποχώρηση του όγκου.
- Το 36,1% εμφάνισε σταθεροποίηση της κατάστασης της υγείας του.
Οι ερευνητές της μελέτης σημειώνουν ότι οι δύο αυτές ουσίες έχουν δείξει σε εργαστηριακό επίπεδο (προκλινικά μοντέλα) την ικανότητα να στοχεύουν τα καρκινικά βλαστικά κύτταρα, εμποδίζοντας τον πολλαπλασιασμό τους.
Η έντονη κριτική και οι επιφυλάξεις των ογκολόγων
Παρά την ταχύτατη διάδοση της είδησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ευρύτερη ιατρική κοινότητα συνιστά εξαιρετική προσοχή και αποφεύγει τους πανηγυρισμούς. Ανεξάρτητοι ειδικοί υγείας επισημαίνουν σοβαρούς περιορισμούς στη συγκεκριμένη έρευνα. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανάλυση στο Yahoo News, η μελέτη βασίστηκε αποκλειστικά σε αυτοαναφορές των ίδιων των ασθενών μέσω ψηφιακών ερωτηματολογίων και όχι σε τυφλές, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. Επιπλέον, ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών (27,9%) λάμβανε ταυτόχρονα κλασικές θεραπείες, όπως χημειοθεραπείες ή ακτινοβολίες, καθιστώντας αδύνατο να απομονωθεί ποια ουσία προκάλεσε την ύφεση. Οργανισμοί όπως το Anticancer Fund τονίζουν ότι ενώ η ιβερμεκτίνη εξετάζεται σε πρώιμα στάδια, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς αποδείξεις σε ανθρώπους.
Οι γιατροί προειδοποιούν ότι η αυθαίρετη λήψη υψηλών δόσεων αντιπαρασιτικών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες ή επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις με τις εγκεκριμένες ογκολογικές θεραπείες.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες παρατήρησης. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ή προτροπή για θεραπεία. Για οποιοδήποτε θέμα υγείας, συμβουλευτείτε αποκλειστικά τον υπεύθυνο ογκολόγο ή τον θεράποντα γιατρό σας.