Οσμή κίνδυνος μελέτη: Η αίσθηση της μυρωδιάς είναι το πιο γρήγορο σύστημα προειδοποίησης του σώματος

 Η ικανότητα ανίχνευσης και αντίδρασης στη μυρωδιά μιας πιθανής απειλής είναι προϋπόθεση για την επιβίωση όλων των θηλαστικών. 

Χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνική, ερευνητές στο Karolinska Institutet στη Σουηδία κατάφεραν να μελετήσουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν το κεντρικό νευρικό σύστημα κρίνει μια μυρωδιά που αντιπροσωπεύει τον κίνδυνο. 

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο PNAS. Δείχνει ότι οι αρνητικές μυρωδιές που

σχετίζονται με δυσάρεστες ή ενοχλητικές επεξεργασίες νωρίτερα από τις θετικές μυρωδιές και πυροδοτούν μια απάντηση φυσικής αποφυγής. “Η ανθρώπινη αντίδραση αποφυγής σε δυσάρεστες μυρωδιές που σχετίζονται με τον κίνδυνο θεωρείται από καιρό ως συνειδητή γνωστική διαδικασία. Αλλά η μελέτη μας δείχνει για πρώτη φορά ότι είναι ασυνείδητη και εξαιρετικά γρήγορη”. 

Αυτό αναφέρει ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης Behzad Iravani, ερευνητής στο Τμήμα Clinical Neuroscience, Karolinska Institutet.

Λεπτομέρειες για τη μελέτη

Το οσφρητικό όργανο καταλαμβάνει περίπου το 5 % του ανθρώπινου εγκεφάλου και μας επιτρέπει να διακρίνουμε πολλά εκατομμύρια διαφορετικές μυρωδιές. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των μυρωδιών συνδέεται με απειλή για την υγεία και την επιβίωσή μας, όπως αυτή των χημικών και των σάπιων τροφίμων. 

Τα σήματα οσμής φτάνουν στον εγκέφαλο μέσα σε 100 έως 150 χιλιοστά του δευτερολέπτου αφού εισπνευστούν από τη μύτη. Η επιβίωση όλων των ζωντανών οργανισμών εξαρτάται από την ικανότητά τους να αποφεύγουν τον κίνδυνο και να αναζητούν ανταμοιβές. Στους ανθρώπους, η οσφρητική αίσθηση φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική για την ανίχνευση και την αντίδραση σε δυνητικά επιβλαβή ερεθίσματα. 

Όταν από καιρό ένα μυστήριο ακριβώς ποιοι νευρωνικοί μηχανισμοί εμπλέκονται στη μετατροπή μιας δυσάρεστης μυρωδιάς σε συμπεριφορά αποφυγής στους ανθρώπους. Ένας λόγος για αυτό είναι η έλλειψη μη επεμβατικών μεθόδων μέτρησης σημάτων από τον οσφρητικό βολβό, το πρώτο μέρος του rhinencephalon (κυριολεκτικά «μυελός της μύτης») με άμεσες (μονοσυναπτικές) συνδέσεις με τα σημαντικά κεντρικά μέρη του νευρικού συστήματος που βοηθά ανιχνεύουμε και θυμόμαστε απειλητικές και επικίνδυνες καταστάσεις και ουσίες.

Οι ερευνητές στο Karolinska Institutet ανέπτυξαν τώρα μια μέθοδο που για πρώτη φορά κατέστησε δυνατή τη μέτρηση σημάτων από τον ανθρώπινο οσφρητικό βολβό, ο οποίος επεξεργάζεται μυρωδιές και με τη σειρά του μεταδίδει σήματα σε μέρη του εγκεφάλου που ελέγχουν την κίνηση και τη συμπεριφορά αποφυγής. 

Τα αποτελέσματά τους βασίζονται σε τρία πειράματα στα οποία οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να βαθμολογήσουν την εμπειρία τους με έξι διαφορετικές μυρωδιές, κάποιες θετικές, κάποιες αρνητικές, ενώ μετρήθηκε η ηλεκτροφυσιολογική δραστηριότητα του οσφρητικού βολβού όταν ανταποκρινόταν σε κάθε μυρωδιά. “Ήταν σαφές ότι ο βολβός αντιδρά ειδικά και γρήγορα στις αρνητικές μυρωδιές και στέλνει ένα άμεσο σήμα στον κινητικό φλοιό εντός περίπου 300 ms”. 

 

Αυτό επισημαίνει ο τελευταίος συγγραφέας της μελέτης Johan Lundström, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Κλινικής Νευροεπιστήμης, Karolinska Institutet. “Το σήμα προκαλεί το άτομο να κλίνει ασυνείδητα πίσω και μακριά από την πηγή της μυρωδιάς. 

Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η όσφρησή μας είναι σημαντική για την ικανότητά μας να εντοπίζουμε κινδύνους στην περιοχή μας, και μεγάλο μέρος αυτής της ικανότητας είναι πιο ασυνείδητο από την αντίδρασή μας στον κίνδυνο που μεσολαβεί η αίσθηση της όρασης και της ακοής μας”.

Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Foundationδρυμα Knut και Alice Wallenberg, το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κώφωση και άλλες Διαταραχές Επικοινωνίας και το Σουηδικό Συμβούλιο Έρευνας. Δεν αναφέρονται συγκρούσεις συμφερόντων.

ΠΗΓΗ

Από το tromaktiko