Το σύγχρονο τηλεοπτικό και κινηματογραφικό κοινό μπορεί να συναρπάζεται από σενάρια με λυκάνθρωπους, μάγους και φαντάσματα, όμως οι ρίζες αυτών των αφηγήσεων βρίσκονται βαθιά στο παρελθόν.
Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι είχαν αναπτύξει τη δική τους πλούσια παράδοση γύρω από τα απόκοσμα πλάσματα, τα στοιχειά και τη μεταθανάτια ζωή, όπως εξηγεί η καθηγήτρια Debbie Felton από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης. [1]
Η Felton, η οποία ειδικεύεται στη μυθολογία του υπερφυσικού κόσμου, είναι η συγγραφέας του έργου «Στοιχειωμένη Ελλάδα και Ρώμη: Ιστορίες φαντασμάτων από την κλασική αρχαιότητα». Μέσα από την έρευνά της, αναδεικνύει τις εκπληκτικές ομοιότητες ανάμεσα στις αρχαίες δοξασίες και τα σημερινά θρίλερ. Όπως επισημαίνει η ίδια, οι περισσότεροι άνθρωποι ξαφνιάζονται όταν συνειδητοποιούν ότι οι τρομακτικοί μύθοι του σήμερα είχαν ήδη διαμορφωθεί πριν από δύο χιλιετίες. [1]
Η Ψυχολογία του Τρόμου και η Σημασία της Ταφής
Η ανάγκη του ανθρώπου να ακούει ιστορίες που του προκαλούν δέος κρύβει μια βαθύτερη ψυχολογική λειτουργία. Η Felton τονίζει πως η διαδικασία αυτή προσφέρει μια μορφή συναισθηματικής κάθαρσης, καθώς ο ακροατής βιώνει τον φόβο γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι βρίσκεται σε απόλυτη ασφάλεια.
Πέρα από τη διασκέδαση, ωστόσο, οι ιστορίες με πνεύματα αντικατοπτρίζουν τις θρησκευτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις της εποχής γύρω από τον θάνατο. Η σωστή ταφή των νεκρών θεωρούνταν απαράβατος κανόνας για την ειρηνική μετάβαση της ψυχής. Παράλληλα, το χιούμορ που συχνά συνόδευε αυτές τις διηγήσεις χρησίμευε ως ασπίδα προστασίας απέναντι στο αναπόφευκτο τέλος της ζωής.
Το Αρχέτυπο του Στοιχειωμένου Σπιτιού στην Αθήνα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα που διασώζονται προέρχεται από τον Ρωμαίο συγγραφέα Πλίνιο τον Νεότερο. Πρόκειται για την κλασική δομή μιας ιστορίας τρόμου: το τρομακτικό φάντασμα ενός ηλικιωμένου άνδρα στοίχειωνε ένα σπίτι στην Αθήνα, τρομοκρατώντας τους ενοίκους και οδηγώντας το οίκημα στην ερήμωση. [1]
Η λύση δόθηκε όταν ένας θαρραλέος άνδρας αποφάσισε να διανυκτερεύσει εκεί. Αντιμετωπίζοντας το πνεύμα χωρίς φόβο, κατάλαβε ότι η βασανισμένη ψυχή ζητούσε δικαίωση. Ακολουθώντας το φάντασμα μέχρι το σημείο της εξαφάνισής του, έσκαψε στο έδαφος και εντόπισε ανθρώπινα οστά. Μόλις τα λείψανα τάφηκαν με τις πρέπουσες τιμές και τελετουργίες, το σπίτι ησύχασε για πάντα. [1, 2, 3, 4]
Λυκάνθρωποι και Shapeshifters στη Ρωμαϊκή Λογοτεχνία
Η Felton αναφέρεται επίσης σε έναν από τους παλαιότερους καταγεγραμμένους μύθους για λυκάνθρωπους, ο οποίος βρίσκεται στο περίφημο έργο «Σατυρικόν» του Πετρώνιου. Η πλοκή ξετυλίγεται γύρω από έναν άνδρα που ταξιδεύει από τη Ρώμη προς την εξοχή για να δει την ερωμένη του, έχοντας ως συνοδό έναν στρατιώτη. [1]
Κατά τη διάρκεια μιας στάσης σε ένα επαρχιακό νεκροταφείο, ο στρατιώτης ξεντύνεται και μεταμορφώνεται σε λύκο, σκορπίζοντας τον τρόμο στον συνταξιδιώτη του. Ο άνδρας καταφεύγει έντρομος στη βίλα, όπου μαθαίνει ότι ένας λύκος επιτέθηκε στα κοπάδια αλλά τραυματίστηκε από έναν υπηρέτη. Επιστρέφοντας αργότερα στη Ρώμη, αντικρίζει τον στρατιώτη να δέχεται ιατρική φροντίδα για το ίδιο ακριβώς τραύμα, συνειδητοποιώντας τη διπλή του υπόσταση ως shapeshifter. [1]
Η συγκεκριμένη αναφορά του Πετρώνιου θεωρείται το θεμέλιο της σύγχρονης λογοτεχνίας τρόμου, καθώς εισάγει για πρώτη φορά βασικά στοιχεία, όπως η επίδραση της Πανσελήνου. Η έρευνα της Debbie Felton συνεχίζεται, στρέφοντας πλέον το ενδιαφέρον της στη μελέτη των τεράτων της κλασικής γραμματείας, αλλά και στην ύπαρξη των serial killers στον αρχαίο κόσμο. [1]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου