Υπάρχει Μετενσάρκωση; Τι Λέει η Φιλοσοφία και η Επιστήμη

 Το ερώτημα για το τι συμβαίνει στην ανθρώπινη ψυχή μετά τον θάνατο απασχολεί την ανθρωπότητα από την αυγή του πολιτισμού. Ανάμεσα στις διάφορες θεωρίες, η δοξασία της μετενσάρκωσης (ή μετεμψύχωσης) κατέχει κυρίαρχη θέση, πρεσβεύοντας ότι η πνευματική μας ενέργεια δεν χάνεται, αλλά αλλάζει απλώς υλικό φορέα, ζώντας πολλαπλές ζωές. [1, 2]

Ποια είναι όμως η ιστορία αυτής της ιδέας και πώς την αντιμετωπίζει η σύγχρονη έρευνα; [1, 2]

Από την Αρχαία Ελλάδα στον Ινδουισμό

Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι, η μετενσάρκωση δεν είναι αποκλειστικά ανατολική θεωρία. Στην Αρχαία Ελλάδα, οι Ορφικοί και οι Πυθαγόρειοι υποστήριζαν έντονα την προύπαρξη και την επανενσάρκωση της ψυχής. [1, 2]

Ο σπουδαίος φιλόσοφος Πλάτωνας ανέλυσε εκτενώς στα έργα του (όπως στον Φαίδωνα και την Πολιτεία) την ιδέα ότι η ψυχή πέφτει στο υλικό σώμα ως «τιμωρία» και χρειάζεται να περάσει από έναν κύκλο καθαρμού μέσα από διαδοχικές ζωές για να επιστρέψει στον ουράνιο κόσμο των Ιδεών. [1, 2]

Στις ανατολικές θρησκείες, όπως ο Ινδουισμός και ο Βουδισμός, η μετενσάρκωση αποτελεί το κεντρικό θεμέλιο της ύπαρξης. Εκεί συνδέεται άρρηκτα με τον Νόμο του Κάρμα. Σύμφωνα με αυτόν, οι πράξεις, οι σκέψεις και οι επιλογές που κάνει ένας άνθρωπος στην τρέχουσα ζωή του καθορίζουν απόλυτα το κοινωνικό στάδιο, το σώμα ή ακόμα και το είδος (άνθρωπος ή ζώο) στο οποίο θα γεννηθεί στην επόμενη. [1, 2]

Τι λέει η επιστήμη: Η έρευνα του Δρ. Ίαν Στήβενσον

Ενώ για τις περισσότερες επιστήμες η μετενσάρκωση παραμένει στον χώρο της μεταφυσικής και των πεποιθήσεων, υπήρξαν ακαδημαϊκοί που προσπάθησαν να την προσεγγίσουν με επιστημονικά κριτήρια. [1]

Ο πιο γνωστός από αυτούς ήταν ο Δρ. Ίαν Στήβενσον (Ian Stevenson), καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια. Ο Στήβενσον αφιέρωσε 40 χρόνια από τη ζωή του μελετώντας περισσότερες από 2.500 περιπτώσεις παιδιών (κυρίως ηλικίας 2 έως 7 ετών) που ισχυρίζονταν ότι θυμούνταν λεπτομέρειες από μια προηγούμενη ζωή. [1]

Τα εντυπωσιακά στοιχεία της έρευνάς του περιλαμβάνουν:

• Συγκεκριμένες αναμνήσεις: Παιδιά που περιέγραφαν με ακρίβεια ονόματα, τοποθεσίες και τον τρόπο θανάτου ανθρώπων που δεν είχαν γνωρίσει ποτέ.
• Σημάδια εκ γενετής (Birthmarks): Ο Στήβενσον κατέγραψε περιπτώσεις όπου τα παιδιά είχαν εκ γενετής σημάδια ή δυσμορφίες που αντιστοιχούσαν ακριβώς στα τραύματα ή στα τραύματα από σφαίρες του νεκρού ατόμου, όπως αποδεικνυόταν από τις ιατροδικαστικές εκθέσεις.
• Ξενογλωσσία: Περιπτώσεις παιδιών που μπορούσαν να μιλήσουν ή να καταλάβουν ξένες γλώσσες τις οποίες δεν είχαν διδαχθεί ποτέ στο περιβάλλον τους.

Οι σκεπτικιστές και οι αντίθετες απόψεις

Φυσικά, η επιστημονική κοινότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό σκεπτική. Οι επικριτές των ερευνών υποστηρίζουν ότι αυτές οι «αναμνήσεις» μπορεί να είναι προϊόν έντονης φαντασίας, καθοδήγησης από τους γονείς ή πολιτισμικών επιρροών (καθώς τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται σε χώρες όπου η κοινωνία πιστεύει ήδη στη μετενσάρκωση). [1]

Παράλληλα, οι μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες, όπως ο Χριστιανισμός, απορρίπτουν κατηγορηματικά τη μετενσάρκωση, αντιπροτείνοντας τη διδασκαλία της μοναδικότητας της ανθρώπινης ζωής, της ανάστασης των νεκρών και της τελικής Κρίσης. [1, 2]

 

Είτε πρόκειται για μια αντικειμενική πνευματική πραγματικότητα είτε για έναν τρόπο του ανθρώπινου μυαλού να νικήσει τον φόβο του θανάτου, η μετενσάρκωση συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και πιο γοητευτικά μυστήρια του κόσμου. [1, 2]