Προβιοτικά. Δεν είναι για όλους. Και δεν είναι για όλα.
Στην εποχή των συμπληρωμάτων, το έντερο έχει βρεθεί στο επίκεντρο.
Και τα προβιοτικά έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμα της «φροντίδας του μικροβιώματος».
Αξίζει όμως να βάλουμε μια ήρεμη, καθαρή τάξη.
Τα προβιοτικά δεν είναι ούτε πανάκεια ούτε
απάτη.Είναι εργαλεία.
Και κάθε εργαλείο αποδίδει όταν χρησιμοποιείται στο σωστό πλαίσιο.
Η λέξη «προβιοτικό» ακούγεται απλή. Στην πραγματικότητα όμως περιγράφει ζωντανούς μικροοργανισμούς με διαφορετική δράση.
Άλλο Lactobacillus rhamnosus GG, άλλο Saccharomyces boulardii, άλλο ένα μίγμα πολλών στελεχών με υψηλά CFU που δεν γνωρίζουμε αν τελικά επιβιώνουν μέχρι να φτάσουν στο μικροβίωμα.
Δεν είναι όλα ίδια.
Και δεν κάνουν όλα το ίδιο.
Τα προβιοτικά δεν «καθαρίζουν» το έντερο σαν σφουγγάρι.
Δεν λειτουργούν ως αντιβίωση.
Πιο συχνά δρουν ρυθμιστικά.
Υποστηρίζουν τον εντερικό φραγμό.
Συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ανοσολογικής απόκρισης.
Επηρεάζουν τη φλεγμονή χαμηλού βαθμού.
Συμβάλλουν στην παραγωγή βουτυρικού.
Αλληλεπιδρούν με τον άξονα έντερο-εγκέφαλος.
Μπορούν να βοηθήσουν μετά από αντιβίωση.
Σε ορισμένες μορφές διάρροιας.
Σε περιπτώσεις δυσβίωσης.
Σε λειτουργικά συμπτώματα όπως το IBS.
Αλλά όχι σε όλους.
Όχι πάντα.
Και όχι χωρίς αξιολόγηση.
Αν υπάρχει ενεργή φλεγμονή στο έντερο,
αν υπάρχει πρόβλημα απορρόφησης θρεπτικών συστατικών,
αν η κορτιζόλη είναι μόνιμα αυξημένη,
αν το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε υπερδιέγερση,
τότε το ζήτημα δεν είναι απλώς «λείπουν καλά μικρόβια».
Εκεί χρειάζεται πρώτα ρύθμιση.
Κάποιοι άνθρωποι παίρνουν προβιοτικά και νιώθουν καλύτερα.
Κάποιοι φουσκώνουν περισσότερο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «το προϊόν δεν δουλεύει».
Σημαίνει ότι το έντερο δεν ήταν έτοιμο.
Το προβιοτικό είναι ζωντανή ύλη που εισάγεται σε ένα ήδη πολύπλοκο οικοσύστημα.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο «είναι καλό;».
Το ερώτημα είναι…
Σε ποιο έντερο μπαίνει;
Σε ποια φάση;
Με ποιον στόχο;
Η επιστημονική σκέψη ξεκινά από το σύμπτωμα.
Ρωτα, τι συμβαίνει; γιατί; τι αποκλείω; τι μετράω;
Δεν ξεκινά από την κάψουλα.
Τα προβιοτικά είναι γενικά ασφαλή για υγιή άτομα, αλλά δεν είναι καραμέλες.
Σε ανοσοκαταστολή ή σε βαριά νοσηρότητα χρειάζεται προσοχή.
Αν κάποιος θέλει να τα δοκιμάσει, το κάνει με πλαίσιο.
Δοκιμή 2–4 εβδομάδων.
Με συγκεκριμένο στόχο.
Με παρατήρηση φουσκώματος, κένωσης, διάθεσης, ύπνου, αντίδρασης στο στρες.
Αν υπάρχει όφελος, συνεχίζει.
Αν όχι, επανεκτιμά.
Το έντερο δεν χρειάζεται άλλον «σωτήρα».
Χρειάζεται κατανόηση του μικροβιώματος, ρύθμιση του νευρικού συστήματος, φροντίδα του εντερικού φραγμού και σεβασμό στη φυσιολογία.
Και κάποιες φορές, πριν από το προβιοτικό, χρειάζεται να δούμε
πώς κοιμάσαι,
πώς τρως,
πώς διαχειρίζεσαι το στρες,
πώς λειτουργεί ο άξονας έντερο-εγκέφαλος.
Και εδώ έρχεται το πρώτο Μυστικό.
Σε ορισμένους ανθρώπους, συγκεκριμένα στελέχη μπορούν να αυξήσουν το άγχος ή να προκαλέσουν brain fog.
Όχι επειδή είναι «κακά».
Αλλά επειδή παράγουν D-γαλακτικό οξύ που σε ήδη ευάλωτο μικροβίωμα μπορεί να συσσωρευτεί και να επηρεάσει το νευρικό σύστημα.
Δηλαδή παίρνεις προβιοτικό «για το έντερο»
και νιώθεις χειρότερα ψυχολογικά.
Δεν είναι συχνό.
Αλλά συμβαίνει.
Δεύτερο Μυστικό.
Μετά από αντιβίωση, δεν χρειάζονται όλοι άμεσα προβιοτικά.
Υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, η τυφλή χορήγηση μπορεί να καθυστερήσει την αυτόματη επαναφορά του φυσικού μικροβιώματος.
Το έντερο δεν είναι άδειο χωράφι.
Είναι οικοσύστημα που ξέρει να αυτορυθμίζεται.
Τρίτο Μυστικό.
Σε άτομα με SIBO ή έντονη δυσβίωση, τα προβιοτικά μπορούν να επιδεινώσουν το φούσκωμα και τα αέρια.
Γιατί όταν υπάρχει υπερανάπτυξη βακτηρίων στο λεπτό έντερο, η επιπλέον ζύμωση αυξάνει την πίεση.
Και τότε ο άνθρωπος λέει:
«Το έντερό μου δεν φτιάχνει με τίποτα.»
Όχι.
Απλώς το έδαφος δεν ήταν έτοιμο.
Τέταρτο Μυστικό.
Τα περισσότερα προβιοτικά δεν αποικίζουν μόνιμα.
Δρουν όσο τα παίρνεις.
Όταν σταματήσεις, αν δεν έχει αλλάξει η διατροφή, η κινητικότητα, η κορτιζόλη, το περιβάλλον, το μικροβίωμα επιστρέφει στο παλιό του μοτίβο.
Άρα δεν είναι «βάζω καλά μικρόβια και τελείωσε».
Είναι διαδικασία.
Πέμπτο Μυστικό.
Αν η κορτιζόλη είναι μόνιμα αυξημένη,
αν το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε υπερδιέγερση,
ο εντερικός φραγμός απορρυθμίζεται.
Σε αυτή την περίπτωση, δεν λείπουν απλώς βακτήρια.
Λείπει ρύθμιση.
Και εδώ αλλάζει το παιχνίδι.
Η ευεξία δεν είναι προϊόν.
Είναι πλαίσιο.
Το σώμα δεν χρειάζεται φόβο.
Χρειάζεται ρύθμιση.
Για δες…
— Ευαγγελία Παπαγιάννη
Από το ksipnistere
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου