Το Σωματείο μας ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ ενημερώνει υπεύθυνα τους πολίτες για ένα θέμα που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες: «Είναι οι Έλληνες οι πτωχότεροι συνταξιούχοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση;»
Η φράση αυτή ακούγεται συχνά. Όμως, για να ειπωθεί σωστά, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε όταν λέμε «πτωχότερος». Δεν είναι μόνο ένα πράγμα:
- άλλο είναι το ποσό της σύνταξης σε ευρώ,
- άλλο είναι η αγοραστική δύναμη (τι μπορεί να αγοράσει κανείς με αυτά τα χρήματα),
- και άλλο είναι πόσοι ηλικιωμένοι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας.
Οι δείκτες αυτοί δεν είναι ίδιοι, άρα θέλει προσοχή στις γενικεύσεις.
Συντάξεις σε ευρώ: είναι η Ελλάδα «τελευταία» στην ΕΕ;
Σύμφωνα με τα συγκρίσιμα στοιχεία της Eurostat για τη «μέση δαπάνη γήρατος ανά δικαιούχο», η χαμηλότερη τιμή στην ΕΕ το 2022 καταγράφεται στη Βουλγαρία, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ είναι πολύ υψηλότερος. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν είναι η χώρα με τις χαμηλότερες μέσες συντάξεις σε ευρώ σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, καταγράφεται ότι σε ορισμένες χώρες –ανάμεσά τους και η Ελλάδα– υπήρξαν περίοδοι όπου το μέσο ποσό δεν ανέβαινε ή και μειωνόταν σε σχέση με προηγούμενο έτος, κάτι που ενισχύει την αίσθηση «οικονομικής υποχώρησης» στην καθημερινότητα.
Αγοραστική δύναμη: δεν αρκεί το «πόσα ευρώ παίρνω»
Ακόμα κι αν δύο άνθρωποι παίρνουν την ίδια σύνταξη σε ευρώ, μπορεί να ζουν πολύ διαφορετικά, γιατί οι τιμές αλλάζουν από χώρα σε χώρα. Ενοίκια, ρεύμα, τρόφιμα, θέρμανση, υπηρεσίες, μετακινήσεις.
Γι’ αυτό η Eurostat χρησιμοποιεί και δείκτες αγοραστικής δύναμης (PPS), που δείχνουν καλύτερα τι ζωή μπορεί να εξασφαλίσει μια σύνταξη.
Το πραγματικό ερώτημα για την τρίτη ηλικία δεν είναι μόνο:
«πόσα ευρώ είναι η σύνταξη;»
αλλά κυρίως:
«τι επίπεδο ζωής εξασφαλίζει;»
Όταν μεγάλο μέρος του εισοδήματος πάει σε ανελαστικά έξοδα (σπίτι, ρεύμα, θέρμανση/ψύξη, φάρμακα, μετακινήσεις), τότε ακόμα και μια «μέτρια» σύνταξη μπορεί να σημαίνει στενή, δύσκολη καθημερινότητα.
Φτώχεια στην τρίτη ηλικία: εδώ είναι το μεγάλο “καμπανάκι”
Οι δείκτες φτώχειας δείχνουν την κοινωνική πραγματικότητα πιο καθαρά.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 (με εισοδήματα αναφοράς 2023), το ποσοστό «κινδύνου φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις» για άτομα 65+ ήταν 18,8%.
Επίσης, αναφέρεται ότι το ετήσιο όριο φτώχειας για μονοπρόσωπο νοικοκυριό ήταν 6.510 €, δηλαδή περίπου 543 € τον μήνα.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το εξής. Χωρίς τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, ο κίνδυνος φτώχειας θα ήταν πολύ μεγαλύτερος. Αυτό δείχνει ότι οι συντάξεις είναι βασικό δίχτυ ασφαλείας, αλλά για ένα μέρος των ηλικιωμένων δεν αρκούν – ειδικά για όσους ζουν μόνοι ή έχουν υψηλά έξοδα υγείας.
Γιατί μένει η αίσθηση ότι «οι Έλληνες είναι οι πιο φτωχοί»
Η αίσθηση αυτή δεν βγαίνει από το πουθενά. Τροφοδοτείται από έναν συνδυασμό:
- χαμηλούς μισθούς και κενά στην ασφάλιση (ανεργία, επισφάλεια),
- συσσωρευμένες απώλειες από τα χρόνια της κρίσης,
- ακριβά ανελαστικά έξοδα (στέγη, ενέργεια, τρόφιμα, υγεία),
- και το γεγονός ότι πολλοί είχαν διακεκομμένη εργασία και όχι «πλήρη» ασφαλιστική πορεία.
Ενδεικτικά, ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι η πλήρης «εθνική σύνταξη» στην Ελλάδα είναι 384 € υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, γεγονός που δείχνει πόσο χαμηλή μπορεί να είναι η «βάση» για όσους δεν έχουν ισχυρά ανταποδοτικά δικαιώματα.
Συμπέρασμα του Σωματείου ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ
Δεν τεκμηριώνεται ότι οι Έλληνες έχουν τις χαμηλότερες μέσες συντάξεις στην ΕΕ, μόνο και μόνο σε “ευρώ”.
Τεκμηριώνεται όμως ότι πολλοί Έλληνες συνταξιούχοι ζουν με έντονη οικονομική πίεση, λόγω χαμηλής αγοραστικής δύναμης, αυξημένου κινδύνου φτώχειας και γενικότερης κοινωνικής ευαλωτότητας.
Η πιο σωστή διατύπωση είναι:
«Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες όπου η τρίτη ηλικία αντιμετωπίζει από τις σοβαρότερες προκλήσεις επάρκειας εισοδήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη κι αν δεν είναι “τελευταία” σε κάθε δείκτη.»
Ως Σωματείο η ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ ζητά:
- Μέτρα ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης των ηλικιωμένων (ενέργεια, στέγη, βασικά αγαθά).
- Στοχευμένη προστασία για όσους ζουν μόνοι και για όσους έχουν αυξημένες δαπάνες υγείας.
- Δίκαιη αναπροσαρμογή των συντάξεων με βάση την πραγματική ακρίβεια της καθημερινότητας.
- Συνεχή παρακολούθηση δεικτών φτώχειας στην τρίτη ηλικία και ουσιαστικές παρεμβάσεις.
*Ευχαριστούμε εκ των προτέρων για την τυχόν αναδημοσίευση.
Ο Πρόεδρος
Νικόλας Μήττας
Η Γενική Γραμματέας
Αλεξάνδρα Μπαρκά
Από το ksipnistere
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου