Το ελληνικό «μυστικό» του χάλκινου αλόγου των Μεδίκων

H χάλκινη προτομή του αλόγου του 4ου αιώνα π.Χ., που αποδείχθηκε ότι ήταν ελληνική κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης. (ΥΠΠΟΑ / ΟΔΑΠ)

Η έκθεση «Ιππος: Το Αλογο στην αρχαία Αθήνα» είναι ένα από τα δώρα της πόλης σε όλους εμάς. Στη Γεννάδειο, στην Πτέρυγα Ιωάννης Μακρυγιάννης, παρουσιάζεται αυτή η αρχαιολογική έκθεση της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, μια έκθεση υψηλής αισθητικής, ακρίβειας, οικονομίας και

μικρών εκπλήξεων που έχει ήδη επαινεθεί τόσο και που διαρκώς υποδέχεται το κοινό.

Η ιδέα να οργανωθεί επί της ουσίας μία έκθεση για την κοινωνία, τη θρησκεία, την παιδική ηλικία, τη δύναμη και την ομορφιά, τον θάνατο και τον έρωτα, με οδηγό και ιχνευτή το άλογο, τον ίππο, τον αγέρωχο συνοδοιπόρο, σύντροφο, συμπολεμιστή του ανθρώπου επί αιώνες, είναι από μόνη της πηγή έμπνευσης και στοχασμού. Με την επιμέλεια της καθηγήτριας Jenifer Neils, διευθύντριας της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, ο «Ιππος» περιλαμβάνει περισσότερα από 50 αρχαία αντικείμενα, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά.

Μέσα σε αυτήν την έκθεση, σκηνογραφημένη από την Παρασκευή Γερολυμάτου και τον Ανδρέα Γεωργιάδη από τη Μικρή Αρκτο, υπάρχουν διαδρομές και κόγχες. Βοηθούν οι εξαίρετες προθήκες, τα λιτά και μεστά κείμενα, οι ανάσες, οι παύσεις και οι πυκνωτές, σε διαρκή εναλλαγή. Τα εκθέματα είναι ένα και ένα, μια διαρκής γιορτή ως υπόμνηση ροής του χρόνου σε ένα διηνεκές. Αλλά είναι μέσα στη Μακεδονική Αίθουσα, στην κόγχη της πτέρυγας Μακρυγιάννη, που περιμένει τους επισκέπτες ένα εξαίρετο και μοναδικό έκθεμα.

Μελανόμορφος αμφορέας με έφιππο νέο του 550 π.Χ. (ΥΠΠΟΑ / ΟΔΑΠ)

Παρότι η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 30 Απριλίου, η χάλκινη (και αρχικά επιχρυσωμένη) προτομή αλόγου που εκτίθεται στη μικρή, ατμοσφαιρική αίθουσα θα παραμείνει έως τις 6 Μαρτίου. Προέρχεται από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Φλωρεντίας και ήταν μέρος της συλλογής του Λαυρεντίου του Μεγαλοπρεπούς των Μεδίκων (1449-1492). Είναι ένα κεφάλι αλόγου εξαίρετης τέχνης και είναι εξαιρετικό το ότι προέρχεται από το περιβάλλον του Λαυρεντίου (Λορέντσο) των Μεδίκων, ο οποίος είχε δάσκαλο τον λόγιο Ιωάννη Αργυρόπουλο (1415-1487), που ήταν από τους μεταλαμπαδευτές του ελληνικού πνεύματος στη Δύση.

Αυτό το έργο τέχνης παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και αυτό που προσδίδει ακόμη περισσότερο σε αυτό το μοναδικό πορτρέτο αλόγου είναι ότι μόλις το 2015, «κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης εντοπίστηκαν λαξευμένα στη δεξιά πλευρά του λαιμού του αλόγου κοντά στη χαίτη τρία ελληνικά γράμματα (Χ, Ν, Λ). Αυτό δείχνει, χωρίς αμφιβολία, ότι το άγαλμα είναι ελληνικό και ότι χυτεύτηκε τον 4ο αιώνα π.Χ.», όπως αναφέρεται στην παρουσίαση της έκθεσης. Αυτοί οι εξαιρετικοί δίαυλοι ανάμεσα στον ελληνικό και τον ιταλικό κόσμο τον 15ο αιώνα είναι μία από τις απρόσμενες παραμέτρους αυτής της, ούτως ή άλλως, πλούσιας σε αναφορές, αφηγήσεις και τεχνουργήματα έκθεσης.

Τα εκθέματα προέρχονται από τις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Μουσείου Ακρόπολης, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών (Αρχαία Αγορά, Κεραμεικός κ.α.), της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής (Αρχ. Μουσείο Βραυρώνας), της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Φλωρεντίας, του Κρατικού Μουσείου Βάδης (Καρλσρούη) και τη Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank.

Πηγή: Ν. Βατόπουλος, Καθημερινή

Από το anaskafi