Χειρόγραφο Βόινιτς: Το μεσαιωνικό βιβλίο που δεν κατάφερε να διαβάσει κανείς

 Στα άδυτα της Βιβλιοθήκης Σπάνιων Βιβλίων του Πανεπιστημίου Γέιλ φυλάσσεται ένα αντικείμενο που έχει οδηγήσει σε απόγνωση τους κορυφαίους επιστήμονες του πλανήτη. 

Πρόκειται για το Χειρόγραφο Βόινιτς, ένα μεσαιωνικό κείμενο που γράφτηκε στις αρχές του 15ου αιώνα. Το παράδοξο με αυτό το βιβλίο δεν είναι μόνο η ηλικία του, αλλά το γεγονός ότι είναι γραμμένο σε μια εντελώς άγνωστη γλώσσα, με ένα αλφάβητο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο στην ανθρώπινη Ιστορία.

Το χειρόγραφο πήρε το όνομά του από τον Βίλφριντ Βόινιτς (Wilfrid Voynich), έναν Πολωνο-Αμερικανό παλαιοπώλη, ο οποίος το ανακάλυψε τυχαία το 1912 σε ένα κολλέγιο Ιησουιτών στην Ιταλία.

Παράξενα σχέδια και μια ανύπαρκτη γλώσσα 

Οι 240 σελίδες του βιβλίου είναι γεμάτες από αινιγματικές και συχνά αλλόκοτες εικονογραφήσεις. Οι ερευνητές έχουν χωρίσει το χειρόγραφο σε ενότητες με βάση τα σχέδιά του:

• Βοτανολογία: Αναπαραστάσεις φανταστικών φυτών και βοτάνων που δεν υπάρχουν σε κανένα γήινο οικοσύστημα.
• Αστρονομία και Αστρολογία: Ζωδιακοί κύκλοι, σύνθετα διαγράμματα, ήλιοι και φεγγάρια που υποδηλώνουν κάποιο άγνωστο ημερολογιακό σύστημα.
• Βιολογία: Σχέδια που απεικονίζουν μικροσκοπικές γυμνές γυναίκες να κολυμπούν ή να αλληλεπιδρούν μέσα σε περίεργα δίκτυα σωλήνων και λιμνών.

Κορυφαίοι κρυπτογράφοι του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των Βρετανών ειδικών που έσπασαν τον γερμανικό κώδικα Enigma στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και σύγχρονοι αναλυτές της CIA, αφιέρωσαν τη ζωή τους στην αποκωδικοποίησή του. Όλοι τους απέτυχαν παταγωδώς.

Τι κρύβεται πίσω από το μυστήριο; 

Οι θεωρίες για την προέλευση του κειμένου διχάζουν την επιστημονική κοινότητα. Πολλοί μελετητές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά περίπλοκο ιατρικό ή αλχημικό εγχειρίδιο, γραμμένο σε τεχνητή γλώσσα για να προστατευτούν τα μυστικά του από την Ιερή Εξέταση. Άλλοι, πιο σκεπτικιστές, εικάζουν ότι το χειρόγραφο είναι μια καλοστημένη μεσαιωνική απάτη που δημιουργήθηκε για να πουληθεί σε υψηλή τιμή σε πλούσιους συλλέκτες της εποχής.

Ωστόσο, η στατιστική ανάλυση του κειμένου δείχνει ότι οι λέξεις ακολουθούν τους φυσικούς γλωσσικούς νόμους (όπως τον νόμο του Zipf), πράγμα που σημαίνει ότι η γραφή κρύβει ένα πραγματικό νόημα και δεν είναι τυχαία σύμβολα. 

 

Όπως αναφέρει η ιστορική αναδρομή του BBC Future, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης ανοίγει νέα παράθυρα στην έρευνα, αλλά το βιβλίο συνεχίζει να κρατά τα μυστικά του καλά κλειδωμένα. Για όσους θέλουν να περιεργαστούν τις σελίδες του ψηφιακά, το Πανεπιστήμιο του Γέιλ έχει διαθέσει ολόκληρο το έγγραφο στο Yale University Library.