Σαν σήμερα 26 Μαΐου: Η μέρα που η Ανατολική Μακεδονία παραδόθηκε αμαχητί

Το 1916, ενώ ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, η Ανατολική Μακεδονία παραδόθηκε ουσιαστικά χωρίς αντίσταση στις γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις.

Η απόφαση της κυβέρνησης Στέφανου Σκουλούδη, με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και των στρατιωτικών επιτελών, εντάχθηκε στη γραμμή της «ουδετερότητας» που ακολουθούσε τότε η Αθήνα, σε μια χώρα βαθιά διχασμένη ανάμεσα στο φιλοβασιλικό και το φιλοβενιζελικό στρατόπεδο.

Η κρίσιμη στιγμή ήρθε με την παράδοση του

Ρούπελ, στις 26 Μαΐου 1916. Το οχυρό είχε στρατηγική σημασία, καθώς έλεγχε τη δίοδο του Στρυμόνα και την πρόσβαση προς την Ανατολική Μακεδονία. Η είσοδος των γερμανοβουλγαρικών δυνάμεων σε ελληνικό έδαφος, χωρίς ουσιαστική αντίσταση από την ελληνική πλευρά, προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις στην Αντάντ και όξυνε ακόμη περισσότερο τον Εθνικό Διχασμό. Για τους βενιζελικούς, η στάση της κυβέρνησης και του Παλατιού ισοδυναμούσε με πράξη που είχε βαρύτατες εθνικές συνέπειες.

Η παράδοση του Ρούπελ εντάχθηκε στη σύγκρουση για τον προσανατολισμό της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος πίεζε για συμπόρευση με την Αντάντ, ενώ ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και οι κυβερνήσεις που τον στήριζαν επέμεναν στην ουδετερότητα, η οποία στην πράξη αντιμετωπιζόταν από τους αντιπάλους τους ως στάση ευνοϊκή προς τις Κεντρικές Δυνάμεις. Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια 1914-1918 Online, η κατάληψη του Ρούπελ από τις βουλγαρικές δυνάμεις απείλησε την ανατολική πτέρυγα των συμμαχικών γραμμών άμυνας και οδήγησε την Αντάντ σε αυστηρότερα μέτρα ελέγχου στη Μακεδονία.

Ακολούθησε η Β΄ Βουλγαρική Κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας, που διήρκεσε έως το 1918. Η περίοδος συνδέθηκε με εκτοπίσεις, καταναγκαστική εργασία, διώξεις, πείνα και προσπάθειες εκβουλγαρισμού της περιοχής. Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σε επετειακό αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από τα γεγονότα, κάνει λόγο για περισσότερα από 45.000 θύματα κατά τη διάρκεια της κατοχής.

Η παράδοση της Ανατολικής Μακεδονίας ενίσχυσε το βενιζελικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη και συνέβαλε στη συγκρότηση της Προσωρινής Κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας. Το Ρούπελ έμεινε στη συλλογική μνήμη ως ένα από τα πιο φορτισμένα επεισόδια του Εθνικού Διχασμού, κυρίως λόγω των συνεπειών που ακολούθησαν για τον άμαχο πληθυσμό της Ανατολικής Μακεδονίας.

Από το newsbeast