Στις 16 Μαΐου 1948, η Θεσσαλονίκη ξύπνησε μπροστά σε ένα έγκλημα που θα έμενε από τα πιο σκοτεινά της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ένας βαρκάρης, ο Λάμπρος Αντώναρος, εντόπισε στη θάλασσα, κοντά στον Λευκό Πύργο, το πτώμα ενός άνδρα δεμένου χειροπόδαρα. Έφερε τραύμα από σφαίρα και λίγες ώρες αργότερα αναγνωρίστηκε: ήταν ο Τζορτζ Πολκ, Αμερικανός ανταποκριτής του CBS στην Ελλάδα.
Η δολοφονία του προκάλεσε διεθνή κατακραυγή. Ο Πολκ είχε φτάσει στη Θεσσαλονίκη με σκοπό να πάρει συνέντευξη από τον
Μάρκο Βαφειάδη, επικεφαλής της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης του ΚΚΕ. Η συνέντευξη δεν έγινε ποτέ. Ο δημοσιογράφος εξαφανίστηκε και λίγες ημέρες αργότερα βρέθηκε νεκρός στον Θερμαϊκό.Η εικόνα του πτώματος κοντά στον Λευκό Πύργο έδωσε από την πρώτη στιγμή στην υπόθεση χαρακτήρα πολιτικού θρίλερ. Το σώμα δεν είχε εξαφανιστεί σε κάποιο απομονωμένο σημείο. Εμφανίστηκε στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, σε μια πόλη που εκείνη την περίοδο βρισκόταν στο επίκεντρο του Εμφυλίου, ανάμεσα σε κυβερνητικές δυνάμεις, αριστερούς συνδέσμους, ξένες αποστολές, υπηρεσίες πληροφοριών και παρακρατικά δίκτυα.
Η επίσημη έρευνα στράφηκε γρήγορα προς την Αριστερά. Οι αρχές συνέλαβαν τον δημοσιογράφο Γρηγόρη Στακτόπουλο, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι είχε εμπλοκή στην υπόθεση. Ο Στακτόπουλος ομολόγησε, όμως αργότερα υποστήριξε ότι η ομολογία του αποσπάστηκε υπό πίεση και βασανιστήρια. Καταδικάστηκε σε ισόβια, σε μια δίκη που από τότε αμφισβητήθηκε έντονα.
Κεντρικό πρόσωπο στο κατηγορητήριο ήταν και ο Αδάμ Μουζενίδης, στέλεχος του ΚΚΕ, στον οποίο αποδόθηκε ρόλος φυσικού αυτουργού. Το στοιχείο αυτό έγινε αργότερα ένα από τα βασικά σημεία αμφισβήτησης της επίσημης εκδοχής, καθώς διατυπώθηκε η άποψη ότι ο Μουζενίδης είχε ήδη σκοτωθεί πριν από τη δολοφονία του Πολκ και δεν θα μπορούσε να είχε συμμετάσχει.
Η υπόθεση δεν έκλεισε ποτέ πειστικά. Η καταδίκη του Στακτόπουλου έμεινε ως η επίσημη δικαστική κατάληξη, αλλά γύρω από τη δολοφονία αναπτύχθηκαν επί δεκαετίες διαφορετικά σενάρια. Άλλοι έβλεπαν πίσω από το έγκλημα την προσπάθεια να χρεωθεί η δολοφονία στην Αριστερά. Άλλοι μιλούσαν για ακροδεξιούς ή παρακρατικούς κύκλους. Άλλοι αναζητούσαν τον ρόλο ξένων υπηρεσιών, μέσα στο ψυχροπολεμικό περιβάλλον της εποχής.
Το βέβαιο είναι ότι ο Πολκ είχε γίνει ενοχλητικός. Κάλυπτε την Ελλάδα σε μια περίοδο ακραίας πόλωσης και είχε ασκήσει κριτική στην αμερικανική πολιτική στήριξης προς την ελληνική κυβέρνηση. Η πρόθεσή του να συναντήσει τον Βαφειάδη, σε μια στιγμή που ο Εμφύλιος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, τον τοποθετούσε στο κέντρο ενός εξαιρετικά επικίνδυνου πεδίου.
Στη μνήμη του θεσπίστηκε το George Polk Award, ένα από τα σημαντικότερα βραβεία δημοσιογραφίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Γρηγόρης Στακτόπουλος αποφυλακίστηκε το 1960 και πέθανε το 1988, χωρίς να αναγνωριστεί επίσημα η αθωότητά του. Η υπόθεση Πολκ παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της περιόδου του Εμφυλίου: μια δολοφονία δημοσιογράφου, μια δίκη που αμφισβητήθηκε και ένα ερώτημα που δεν απαντήθηκε ποτέ οριστικά.
Από το newsbeast
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου