Μια νέα διεπιστημονική μελέτη κατάφερε, για πρώτη φορά, να υπολογίσει την ακριβή ποσότητα της χρωστικής «Αιγυπτιακό Μπλε» που χρησιμοποιήθηκε σε ένα ιδιωτικό δωμάτιο στην Πομπηία, καθώς και το κόστος της για την οικονομία του 1ου αιώνα μ.Χ.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Heritage Science, ανοίγει ένα πρωτοφανές παράθυρο στη ζωή των πλουσιότερων πολιτών της πόλης που θάφτηκε από τον Βεζούβιο.
Ένας “γαλάζιος” θησαυρός: Η χρωστική που κόστιζε μια περιουσία
Με την πρώτη ματιά, πρόκειται για ένα μικρό δωμάτιο, μεγέθους περίπου εννέα τετραγωνικών μέτρων, με τοίχους βαμμένους σε ένα
απαλό γαλάζιο που θυμίζει τον μεσογειακό ουρανό.Πίσω όμως από αυτή τη φαινομενική απλότητα, το Μπλε Δωμάτιο της insula 10 στην περιοχή Regio IX της Πομπηίας κρύβει ένα μυστικό που η αρχαιολογία και η επιστήμη των υλικών μόλις αποκάλυψαν:
Οι τοίχοι του είναι καλυμμένοι με μια τεράστια ποσότητα Αιγυπτιακού Μπλε, της πολυτιμότερης συνθετικής χρωστικής της αρχαιότητας. Και η εκτεταμένη χρήση του δεν ήταν ένα αισθητικό καπρίτσιο, αλλά μια δήλωση προθέσεων, ένα σύμβολο κοινωνικής θέσης προορισμένο αποκλειστικά για την ελίτ.
Μια διεθνής ομάδα με επικεφαλής το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT) και το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας κατάφερε, μέσω ενός συνδυασμού τεχνικών απεικόνισης και μη επεμβατικής χημικής ανάλυσης, να υπολογίσει ότι για τη διακόσμηση αυτού του δωματίου χρησιμοποιήθηκαν από 2,7 έως 4,9 κιλά της πολύτιμης αυτής χρωστικής.
Το κόστος της πρώτης ύλης και μόνο, σύμφωνα με ιστορικές πηγές, κυμαινόταν μεταξύ 93 και 168 δηναρίων. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος αυτού του ποσού, οι συντάκτες της μελέτης το μεταφράζουν με τους όρους της εποχής: Ο ετήσιος μισθός ενός Ρωμαίου στρατιώτη του πεζικού ήταν περίπου 187 δηνάρια.
«Με άλλα λόγια, το μπλε χρώμα στους τοίχους αυτού του μικρού δωματίου κόστισε, από μόνο του, όσο το 50% έως 90% του ετήσιου μισθού ενός λεγεωνάριου. Ή, για να το θέσουμε διαφορετικά, αντιστοιχούσε σε 744 έως 1.344 καρβέλια ψωμί στην αγορά της ίδιας της Ρώμης.
Τοποθεσία και εσωτερικό του "Μπλε Δωματίου" στην Πομπηία. Πηγή: M.A. Quaraishi et al. 2026 / Αρχαιολογικό Πάρκο Πομπηίας
Η ανακάλυψη του «Μπλε Δωματίου» στην Πομπηία αναδεικνύει την εκτεταμένη χρήση και την οικονομική σημασία του Αιγυπτιακού Μπλε, με το εν λόγω χρώμα να καλύπτει ολόκληρο το υπόβαθρο των τοίχων αντί για περιορισμένα διακοσμητικά στοιχεία.Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο npj Heritage Science, η ποσότητα της χρωστικής είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τη συνηθισμένη, προσφέροντας νέα στοιχεία για τις διακοσμητικές πρακτικές της εποχής.
Ένα Ιερό σε ένα πλούσιο σπίτι
Το Μπλε Δωμάτιο, που τεχνικά προσδιορίζεται ως ο χώρος 32 της insula IX.10, δεν είναι ένα τυχαίο δωμάτιο. Η ανασκαφή του ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2024 και ταυτοποιήθηκε ως sacrarium, δηλαδή ένα οικιακό ιερό. Η πρόσβαση σε αυτό γίνεται μέσω ενός διακοσμημένου προθαλάμου που συνδέεται με μια κεντρική αυλή. Οι στρωματογραφικές αναλύσεις υποδηλώνουν ότι, τη στιγμή της έκρηξης το 79 μ.Χ., το δωμάτιο, που βρισκόταν στο ισόγειο, χρησιμοποιούνταν ως αποθηκευτικός χώρος.
Στην πραγματικότητα, οι αρχαιολόγοι βρήκαν δεκαπέντε αμφορείς μεταφοράς ακουμπισμένους στον ανατολικό τοίχο, τρεις σωρούς δομικών υλικών (θραύσματα θρυμματισμένων κεραμικών, ασβέστη και ηφαιστειακή τέφρα), ακόμη και έναν σωρό από κελύφη στρειδιών, των οποίων η λειτουργία παραμένει άγνωστη.
Όλα τους αποτελούν φαινομενικά πεζά αντικείμενα που όμως συνυπήρχαν με έναν από τους πιο πολυτελείς τοιχογραφικούς διακόσμους που έχουν βρεθεί ποτέ σε ιδιωτική κατοικία στην Πομπηία.
Το κτίριο που στεγάζει αυτό το ιερό είναι μια domus (κατοικία) υψηλού κοινωνικού κύρους. Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο (insula) έχουν βρεθεί ένα αρτοποιείο, ένα πλυντήριο και ένα συγκρότημα θερμών λουτρών.
Αξιοσημείωτη είναι επίσης μια μεγάλη τραπεζαρία, γνωστή πλέον ως “Μαύρο Δωμάτιο” λόγω του χρώματος των τοίχων του, με χωρητικότητα για 20 ή 30 καλεσμένους και με επιγραφές που υποδηλώνουν ότι οι ιδιοκτήτες του σπιτιού γνώριζαν γραφή και ανάγνωση, που ήταν πολυτέλεια σε μια κοινωνία με υψηλά ποσοστά αναλφαβητισμού.
Όλα αυτά τα στοιχεία, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, υποδηλώνουν ότι οι ιδιοκτήτες της κατοικίας κατείχαν υψηλή κοινωνική θέση.
Δείτε περισσότερα στο enikos
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου